Πώς να οργανώσει ένας μαθητής τη σχολική του εβδομάδα

Η σχολική εβδομάδα μπορεί πολύ εύκολα να γίνει ένας συνεχόμενος κύκλος από μαθήματα, εργασίες, διαγωνίσματα, φροντιστήριο, δραστηριότητες και διάβασμα. Όταν όλα αυτά υπάρχουν μόνο στο μυαλό ενός μαθητή, είναι εύκολο να δημιουργείται η αίσθηση ότι «έχει πάρα πολλά να κάνει», ακόμη και όταν δεν έχει.

Η οργάνωση δεν έχει στόχο να γεμίσει κάθε ώρα της ημέρας. Αντίθετα, βοηθά τον μαθητή να αποκτήσει μια καθαρή εικόνα της εβδομάδας του, να ξέρει τι προέχει και να μην αφήνει όλες τις υποχρεώσεις για την τελευταία στιγμή.

Και αυτή είναι μια δεξιότητα που αξίζει να αποκτήσει από νωρίς. Όχι μόνο για να ανταποκρίνεται καλύτερα στο σχολείο, αλλά και για να αρχίσει σταδιακά να διαχειρίζεται μόνος του τον χρόνο και τις υποχρεώσεις του.

Ξεκινάμε βλέποντας ολόκληρη την εβδομάδα

Το πρώτο βήμα δεν είναι να ανοίξει τα βιβλία και να ξεκινήσει διάβασμα. Είναι να δει τι ακριβώς περιλαμβάνει η εβδομάδα.

Μαθήματα, εργασίες, διαγωνίσματα, προφορικές εξετάσεις, φροντιστήριο, αθλητισμός, μουσική, δραστηριότητες και οτιδήποτε άλλο έχει προγραμματιστεί μπορούν να καταγραφούν σε ένα εβδομαδιαίο πλάνο.

Με αυτόν τον τρόπο, ο μαθητής δεν χρειάζεται να θυμάται συνεχώς τι έχει να κάνει. Το βλέπει μπροστά του.

Η εβδομαδιαία εικόνα είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν υπάρχουν πολλές διαφορετικές υποχρεώσεις. Ένα διαγώνισμα την Παρασκευή, για παράδειγμα, δεν χρειάζεται να αντιμετωπιστεί την Πέμπτη το βράδυ. Όταν υπάρχει στο πλάνο από τη Δευτέρα, υπάρχει χρόνος να μοιραστεί η προετοιμασία σε περισσότερες ημέρες.

Δεν έχουν όλες οι υποχρεώσεις την ίδια προτεραιότητα

Ένα συνηθισμένο λάθος είναι να αντιμετωπίζουμε όλες τις εργασίες σαν να έχουν την ίδια σημασία.

Μια εργασία που πρέπει να παραδοθεί αύριο δεν έχει την ίδια προτεραιότητα με μια εργασία που πρέπει να ολοκληρωθεί την επόμενη εβδομάδα. Ένα διαγώνισμα που πλησιάζει χρειάζεται διαφορετική προετοιμασία από ένα μάθημα που απλώς πρέπει να διαβαστεί.

Ο μαθητής μπορεί να χωρίσει τις υποχρεώσεις του σε τρεις απλές κατηγορίες: τι πρέπει να γίνει σήμερα, τι πρέπει να γίνει μέσα στις επόμενες ημέρες και τι μπορεί να προγραμματιστεί αργότερα.

Αυτό μειώνει σημαντικά την αίσθηση ότι «όλα πρέπει να γίνουν τώρα».

Το διάβασμα χρειάζεται συγκεκριμένη ώρα

Το «θα διαβάσω το απόγευμα» είναι αρκετά αόριστο. Όταν δεν υπάρχει συγκεκριμένη ώρα, είναι εύκολο να μετακινηθεί συνεχώς για αργότερα.

Δεν χρειάζεται απαραίτητα ένα αυστηρό πρόγραμμα που να χωρίζει την ημέρα σε δεκάδες λεπτά. Είναι πιο χρήσιμο να υπάρχουν συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα μέσα στα οποία ο μαθητής ξέρει ότι θα ασχοληθεί με το σχολείο.

Για παράδειγμα, μπορεί να αποφασίσει ότι μετά το φαγητό θα κάνει πρώτα τις εργασίες της επόμενης ημέρας και στη συνέχεια θα αφιερώσει χρόνο στο μάθημα που χρειάζεται περισσότερη μελέτη.

Η σταθερότητα βοηθά περισσότερο από ένα υπερβολικά λεπτομερές πρόγραμμα που δύσκολα μπορεί να τηρηθεί.

Ξεκινάμε από το πιο σημαντικό, όχι απαραίτητα από το πιο εύκολο

Όταν υπάρχουν αρκετές εργασίες, είναι φυσικό να θέλουμε να ξεκινήσουμε από αυτή που τελειώνει πιο γρήγορα. Έτσι όμως μπορεί να φτάσουμε στο τέλος του διαθέσιμου χρόνου έχοντας αφήσει το πιο απαιτητικό μάθημα για τελευταίο.

Μια καλύτερη προσέγγιση είναι να ξεκινάμε από αυτό που απαιτεί περισσότερη συγκέντρωση ή έχει μεγαλύτερη προτεραιότητα.

Αν ένα μάθημα χρειάζεται περισσότερη πνευματική ενέργεια, είναι προτιμότερο να τοποθετηθεί σε μια ώρα κατά την οποία ο μαθητής είναι ακόμη σχετικά ξεκούραστος. Τα πιο απλά πράγματα μπορούν να ακολουθήσουν.

Ο χρόνος ξεκούρασης είναι μέρος του προγράμματος

Η οργάνωση δεν σημαίνει ότι κάθε ελεύθερο λεπτό πρέπει να μετατραπεί σε διάβασμα.

Ένας μαθητής χρειάζεται χρόνο για να ξεκουραστεί, να κινηθεί, να δει φίλους, να ασχοληθεί με κάτι που του αρέσει και απλώς να μην κάνει τίποτα. Όταν το πρόγραμμα είναι γεμάτο χωρίς διαλείμματα, η συγκέντρωση και η διάθεση για διάβασμα μπορούν να μειωθούν.

Γι' αυτό ο ελεύθερος χρόνος δεν είναι κάτι που μπαίνει στο πρόγραμμα μόνο αν περισσέψει χρόνος. Είναι μέρος μιας ισορροπημένης εβδομάδας.

Μία ημέρα δεν χρειάζεται να είναι τέλεια

Υπάρχουν ημέρες που το πρόγραμμα δεν θα λειτουργήσει όπως είχε σχεδιαστεί. Μπορεί να προκύψει κάτι απρόοπτο, να υπάρχει περισσότερη κούραση ή μια εργασία να χρειαστεί περισσότερο χρόνο από όσο είχε υπολογιστεί.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το πρόγραμμα απέτυχε.

Ένα καλό εβδομαδιαίο πλάνο πρέπει να έχει περιθώριο προσαρμογής. Αν μια εργασία μεταφερθεί από την Τρίτη στην Τετάρτη, απλώς επαναπροσδιορίζεται το πρόγραμμα. Ο στόχος δεν είναι να ακολουθείται ένα πλάνο με απόλυτη ακρίβεια, αλλά να υπάρχει ένας τρόπος επιστροφής στην οργάνωση όταν κάτι αλλάζει.

Η Κυριακή μπορεί να γίνει η ημέρα προετοιμασίας

Λίγα λεπτά στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά στην επόμενη.

Ο μαθητής μπορεί να κοιτάξει το πρόγραμμα του σχολείου, να σημειώσει διαγωνίσματα και εργασίες, να καταγράψει τις εξωσχολικές δραστηριότητες και να δει ποιες ημέρες είναι περισσότερο φορτωμένες.

Έτσι, η Δευτέρα δεν ξεκινά με την προσπάθεια να θυμηθεί τι πρέπει να γίνει. Υπάρχει ήδη μια εικόνα της εβδομάδας.

Η ίδια διαδικασία μπορεί να γίνει και την Παρασκευή ή το Σαββατοκύριακο, ανάλογα με το πρόγραμμα κάθε μαθητή. Δεν χρειάζεται να διαρκεί περισσότερο από λίγα λεπτά.

Η οργάνωση πρέπει σταδιακά να γίνει προσωπική ευθύνη

Ειδικά στις μικρότερες ηλικίες, οι γονείς συχνά χρειάζεται να βοηθούν τα παιδιά να οργανώσουν το πρόγραμμά τους. Όμως όσο μεγαλώνει ο μαθητής, είναι σημαντικό να περνά σταδιακά η ευθύνη στα δικά του χέρια.

Αν κάποιος άλλος θυμίζει συνεχώς πότε έχει διαγώνισμα, τι εργασία πρέπει να παραδώσει ή πότε πρέπει να διαβάσει, μπορεί να ολοκληρώνεται η δουλειά, αλλά δεν καλλιεργείται απαραίτητα η αυτονομία.

Ο στόχος δεν είναι ο μαθητής να έχει ένα τέλειο πρόγραμμα. Είναι να μάθει να αναγνωρίζει τις υποχρεώσεις του, να υπολογίζει τον χρόνο του, να βάζει προτεραιότητες και να διορθώνει μόνος του το πλάνο του όταν χρειάζεται.

Αυτές οι δεξιότητες θα τον ακολουθήσουν πολύ πέρα από τα σχολικά χρόνια.

Ένα απλό εβδομαδιαίο πλάνο αρκεί

Η οργάνωση δεν χρειάζεται να είναι περίπλοκη. Ένα εβδομαδιαίο πλάνο μπορεί να περιλαμβάνει μόνο τα βασικά:

Τι έχω να κάνω: εργασίες, διάβασμα, διαγωνίσματα και άλλες υποχρεώσεις.

Πότε θα το κάνω: συγκεκριμένη ημέρα και, όπου χρειάζεται, συγκεκριμένη ώρα.

Τι έχει προτεραιότητα: τα πιο επείγοντα ή απαιτητικά πράγματα.

Τι χρειάζομαι: βιβλία, σημειώσεις, υλικά ή προετοιμασία.

Χρόνος για εμένα: ξεκούραση, φίλοι, δραστηριότητες και προσωπικός χρόνος.

Αυτό το τελευταίο είναι εξίσου σημαντικό με όλα τα υπόλοιπα. Η εβδομάδα ενός μαθητή δεν αποτελείται μόνο από σχολικές υποχρεώσεις.

Η καλή οργάνωση μειώνει το περιττό άγχος

Όταν οι υποχρεώσεις παραμένουν μόνο στο μυαλό μας, μπορούν να μοιάζουν μεγαλύτερες και περισσότερες από ό,τι πραγματικά είναι. Η καταγραφή τους δημιουργεί μια εξωτερική εικόνα και βοηθά τον μαθητή να αποφασίσει τι χρειάζεται να γίνει και πότε.

Δεν πρόκειται για προσπάθεια να γίνει κάθε ημέρα απόλυτα παραγωγική. Πρόκειται για έναν πιο καθαρό τρόπο να διαχειρίζεται κανείς αυτά που ήδη υπάρχουν στην καθημερινότητά του.

Και όσο πιο νωρίς ένας μαθητής μάθει ότι η οργάνωση δεν σημαίνει «κάνω περισσότερα», αλλά «ξέρω τι κάνω και πότε», τόσο πιο χρήσιμη θα γίνει αυτή η δεξιότητα στην πορεία.

Συμπέρασμα

Μια οργανωμένη σχολική εβδομάδα δεν χρειάζεται να είναι αυστηρή ή γεμάτη. Χρειάζεται να είναι ξεκάθαρη και ρεαλιστική.

Ο μαθητής χρειάζεται να γνωρίζει τι έχει να κάνει, να ξεχωρίζει τις προτεραιότητές του, να μοιράζει το διάβασμα μέσα στην εβδομάδα και να αφήνει χώρο για ξεκούραση. Παράλληλα, χρειάζεται να μάθει ότι ένα πρόγραμμα δεν είναι κάτι που πρέπει να ακολουθείται τέλεια. Είναι ένα εργαλείο που μπορεί να αλλάζει ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε ημέρας.

Η οργάνωση της σχολικής εβδομάδας δεν έχει τελικό στόχο να κάνει έναν μαθητή πιο απασχολημένο. Έχει στόχο να τον βοηθήσει να αισθάνεται ότι έχει περισσότερο έλεγχο πάνω στον χρόνο και στις υποχρεώσεις του.

Και αυτή είναι ίσως μία από τις πιο χρήσιμες δεξιότητες που μπορεί να πάρει μαζί του από το σχολείο.

Συχνές Ερωτήσεις

Πότε είναι καλύτερο να οργανώνει ένας μαθητής την εβδομάδα του;

Ιδανικά, στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας ή την Κυριακή, ώστε να έχει εικόνα των μαθημάτων, των εργασιών και των διαγωνισμάτων που έρχονται.

Πρέπει ένας μαθητής να έχει πρόγραμμα για κάθε ώρα της ημέρας;

Όχι. Ένα υπερβολικά λεπτομερές πρόγραμμα μπορεί να γίνει δύσκολο να τηρηθεί. Είναι προτιμότερο να υπάρχουν συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα για διάβασμα, μαζί με αρκετή ευελιξία.

Πώς μπορεί ένας μαθητής να μην αφήνει το διάβασμα για την τελευταία στιγμή;

Βοηθά να καταγράφει από νωρίς τα διαγωνίσματα και τις μεγαλύτερες εργασίες και να μοιράζει την προετοιμασία σε περισσότερες ημέρες αντί να προσπαθεί να τα ολοκληρώσει όλα την προηγούμενη ημέρα.

Πρέπει οι γονείς να οργανώνουν το πρόγραμμα του παιδιού;

Μπορούν να βοηθούν, ιδιαίτερα σε μικρότερες ηλικίες, αλλά σταδιακά είναι σημαντικό ο μαθητής να αναλαμβάνει ο ίδιος την ευθύνη της οργάνωσής του. Στόχος είναι η ανάπτυξη αυτονομίας και όχι η εξάρτηση από κάποιον που του θυμίζει συνεχώς τις υποχρεώσεις του.